Tin tức

Sau sinh, mẹ vừa trải qua một hành trình nhiều thay đổi về thể chất lẫn cảm xúc. Trong khi cơ thể cần thời gian hồi phục, em bé lại cần được chăm sóc liên tục, từ bú sữa, thay tã đến những giấc ngủ ngắn ngày đêm.

Vì thế, ở cữ đôi khi trở thành khoảng thời gian khá áp lực, nhất là với những người lần đầu làm mẹ. Một bên là những lời khuyên kiêng khem truyền thống, một bên là vô số thông tin chăm con hiện đại khiến mẹ không biết nên làm theo cách nào.

Thực tế, ở cữ kiểu hiện đại không có nghĩa là bỏ qua mọi thói quen truyền thống hay phải làm theo một khuôn mẫu mới. Đó là cách chăm sóc sau sinh dựa trên nhu cầu phục hồi của mẹ, sự an toàn của bé và sự hỗ trợ từ gia đình – để mẹ không phải gồng mình làm tất cả.

Ở cữ hiện đại: Ưu tiên phục hồi, không kiêng khem cực đoan

Ở cữ thường được hiểu là khoảng thời gian mẹ nghỉ ngơi sau sinh. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần nằm một chỗ hoặc kiêng tắm gội, kiêng vận động trong suốt 30–40 ngày.

Điều quan trọng là mẹ cần được nghỉ ngơi đủ, ăn uống hợp lý, giữ vệ sinh và vận động nhẹ nhàng khi cơ thể cho phép.

Một số nguyên tắc mẹ có thể áp dụng:

• Nghỉ ngơi khi có thể: Tranh thủ ngủ hoặc thư giãn khi bé ngủ, nhờ người thân hỗ trợ để không phải thức và làm việc liên tục.
• Ăn uống đa dạng: Bổ sung đủ chất đạm, rau xanh, trái cây, tinh bột và uống đủ nước. Không nên chỉ ăn một vài món quen thuộc hoặc kiêng quá nhiều loại thực phẩm nếu không có chỉ định y tế.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Có thể tắm bằng nước sạch, ấm và vệ sinh cơ thể nhẹ nhàng khi sức khỏe cho phép. Sau sinh thường có vết khâu hoặc sau sinh mổ, cần chăm sóc vết thương theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Vận động phù hợp: Không cần nằm bất động nếu không có chỉ định. Đi lại nhẹ nhàng khi đủ sức có thể hỗ trợ quá trình hồi phục.

Mẹ cũng không cần vội lấy lại vóc dáng hay quay lại nhịp sinh hoạt trước khi mang thai. Cơ thể cần thời gian để thích nghi và phục hồi.

Chăm con khoa học: Không cần mẹ phải tự làm tất cả

Một quan niệm dễ khiến mẹ kiệt sức là việc chăm em bé mặc nhiên phải do mẹ đảm nhận hoàn toàn. Trong khi đó, chăm con là trách nhiệm có thể chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình.

Mẹ có thể tập trung vào những việc cần sự gần gũi với bé như cho bú, quan sát tín hiệu đói – no và tương tác với con. Những việc khác như thay tã, giặt đồ, chuẩn bị bữa ăn, vệ sinh dụng cụ hoặc chăm sóc nhà cửa có thể phân chia cho bố và người thân.

Nếu gia đình có điều kiện, có thể thống nhất lịch hỗ trợ theo từng khoảng thời gian để mẹ có những quãng nghỉ thực sự.

Đặc biệt, nếu mẹ cho con bú, bố vẫn có thể hỗ trợ bằng cách bế bé sau cữ bú, thay tã, vỗ về và đưa bé trở lại giấc ngủ. Những việc tưởng chừng nhỏ này giúp mẹ giảm bớt áp lực đáng kể.

Chăm sóc mẹ sau sinh: Đừng chỉ tập trung vào em bé

Trong những tuần đầu sau sinh, mẹ cần được quan tâm và theo dõi sức khỏe không kém gì em bé.

Với mẹ sinh thường: Cần vệ sinh vùng kín đúng cách, thay băng vệ sinh thường xuyên và theo dõi tình trạng đau, sưng hoặc bất thường ở vùng khâu tầng sinh môn nếu có.

Với mẹ sinh mổ: Cần giữ vết mổ sạch, khô theo hướng dẫn, theo dõi tình trạng sưng đỏ, đau tăng hoặc dịch bất thường. Không tự ý bôi thuốc hay sử dụng các sản phẩm chăm sóc vết mổ khi chưa được tư vấn.

Bên cạnh đó, mẹ nên chú ý:

• Ăn đủ bữa, tăng cường thực phẩm giàu chất xơ và uống đủ nước để hạn chế táo bón.
• Nghỉ ngơi và vận động nhẹ theo khả năng hồi phục.
• Trao đổi với nhân viên y tế nếu gặp tình trạng đau kéo dài, tiểu khó, són tiểu hoặc khó chịu khi cho con bú.
• Thực hiện lịch tái khám sau sinh theo hướng dẫn.

Đừng xem những biểu hiện khó chịu kéo dài là điều bắt buộc phải chịu đựng trong thời gian ở cữ. Mẹ hoàn toàn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cần.

Chăm bé đúng cách: Đơn giản nhưng phải an toàn

Ở giai đoạn sơ sinh, bé chưa cần quá nhiều sản phẩm hay quy trình chăm sóc phức tạp. Ba mẹ nên tập trung vào những nhu cầu cơ bản:

• Cho bé bú phù hợp: Ưu tiên bú mẹ theo nhu cầu nếu có thể, đồng thời tìm sự hỗ trợ khi mẹ gặp khó khăn về tư thế bú, lượng sữa hoặc tình trạng bé bú kém.
• Giữ vệ sinh cho bé: Rửa tay trước khi chăm sóc, thay tã khi cần và vệ sinh vùng da mặc tã nhẹ nhàng.
• Chăm sóc rốn: Giữ vùng rốn sạch, khô và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự ý đắp lá, bôi thuốc hoặc sử dụng các mẹo dân gian.
• Đảm bảo giấc ngủ an toàn: Đặt bé nằm ngửa khi ngủ, trên bề mặt phẳng, chắc chắn; không để gối, chăn rời, thú bông hoặc vật mềm trong khu vực ngủ.
• Quan sát biểu hiện của con: Chú ý khả năng bú, số lần tiểu tiện, màu da, nhịp thở và trạng thái tỉnh táo của bé.

Ba mẹ không cần cố gắng thực hiện quá nhiều phương pháp chăm con cùng lúc. Hãy ưu tiên những hướng dẫn đã được kiểm chứng và phù hợp với tình trạng thực tế của bé.

Mẹ cũng cần được chăm sóc về cảm xúc

Sau sinh, sự thay đổi nội tiết, thiếu ngủ và áp lực chăm con có thể khiến mẹ dễ xúc động, nhạy cảm hoặc lo lắng hơn bình thường.

Có những ngày mẹ cảm thấy vui vẻ khi nhìn con, nhưng cũng có lúc mệt mỏi, tủi thân hoặc chỉ muốn được nghỉ ngơi. Điều đó không có nghĩa mẹ là người mẹ kém cỏi.

Để chăm sóc tinh thần tốt hơn, mẹ có thể:

• Chia sẻ cảm xúc với chồng hoặc người thân thay vì cố chịu đựng một mình.
• Chủ động nhờ giúp đỡ khi cảm thấy quá tải.
• Dành một khoảng thời gian ngắn mỗi ngày để tắm rửa, ăn uống hoặc thư giãn.
• Hạn chế so sánh hành trình sau sinh của mình với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng xã hội.

Nếu cảm giác buồn bã, lo âu, mất hứng thú hoặc tuyệt vọng kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt và khả năng chăm sóc bản thân, mẹ nên tìm đến chuyên gia y tế để được đánh giá. Nếu có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp.

 Những món đồ giúp mẹ chăm con nhẹ nhàng hơn

Ở cữ hiện đại không có nghĩa là phải mua thật nhiều thiết bị. Mẹ chỉ cần lựa chọn những món phù hợp với nhu cầu thực tế của gia đình.

Một số sản phẩm có thể cân nhắc:

• Máy hút sữa: Hỗ trợ mẹ hút và bảo quản sữa khi cần, đặc biệt trong những trường hợp mẹ muốn chủ động sắp xếp cữ hút hoặc cần người thân hỗ trợ cho bé bú.
• Bình sữa: Có thể hữu ích khi bé cần bú sữa mẹ đã hút ra hoặc sử dụng sữa công thức theo nhu cầu.
• Bình tập uống: Sẽ cần thiết hơn khi bé bước vào giai đoạn làm quen với việc uống nước và ăn dặm.
• Dụng cụ vệ sinh: Khăn mềm, đồ dùng vệ sinh cá nhân và các vật dụng chăm sóc bé phù hợp giúp việc chăm con hằng ngày thuận tiện hơn.

Không cần mua tất cả ngay từ đầu. Mẹ có thể lựa chọn từng món theo nhu cầu, khả năng sử dụng và giai đoạn phát triển của bé.

Ở cữ nhẹ nhàng hơn khi mẹ không phải cố gắng một mình

Ở cữ không phải là khoảng thời gian mẹ phải tuân theo hàng loạt quy tắc kiêng khem hay chứng minh mình có thể chăm con thật giỏi. Đó là giai đoạn mẹ cần được nghỉ ngơi, hồi phục và nhận sự đồng hành từ những người thân yêu.

Chăm con khoa học không nằm ở việc sở hữu thật nhiều sản phẩm hay áp dụng mọi phương pháp đang được chia sẻ. Đôi khi, điều quan trọng nhất chỉ là hiểu đúng nhu cầu của mẹ và bé, lựa chọn những giải pháp phù hợp và biết khi nào cần nhờ đến sự hỗ trợ.

EMOON mong muốn đồng hành cùng mẹ trên hành trình ấy, để việc chăm con trở nên chủ động, tiện lợi và nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.